คู่มือโรคและแมลงศัตรูพืช
เห็นใบเหลือง ใบไหม้ ยอดหงิก หรือมีแมลงในแปลง? ค้นจากพืชที่ปลูกหรือพิมพ์อาการที่เห็น เพื่อดูว่าน่าจะเป็นอะไร ระบาดเพราะอะไร และควรทำอย่างไรต่อ
พบ 9 รายการ
เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล
ข้าว
พบตัวเพลี้ยสีน้ำตาลเกาะที่โคนต้นข้าวเหนือระดับน้ำ ดูดกินน้ำเลี้ยงจนต้นข้าวเหลืองแห้งเป็นหย่อมกลม ๆ กลางแปลง เรียกอาการนี้ว่า "ไหม้เป็นวง" (hopperburn) หากรุนแรงข้าวจะแห้งตายทั้งกอ
ดูวิธีสังเกตและจัดการ →หนอนกอข้าว
ข้าว
ระยะแตกกอพบยอดข้าวเหี่ยวแห้งดึงหลุดง่าย เรียกว่า "ยอดเหี่ยว" ระยะออกรวงพบรวงขาวโพลนไม่มีเมล็ด เรียกว่า "รวงขาว" เมื่อผ่าลำต้นจะพบตัวหนอนและรูเจาะภายใน
ดูวิธีสังเกตและจัดการ →เพลี้ยแป้งมันสำปะหลัง
มันสำปะหลัง
พบผงสีขาวคล้ายแป้งตามยอด ใบ และข้อของต้นมันสำปะหลัง ยอดหงิกงอ ใบเล็กผิดปกติ ต้นแคระแกร็น ถ้าระบาดรุนแรงยอดจะแห้งตายและผลผลิตหัวลดลงมาก
ดูวิธีสังเกตและจัดการ →หนอนกออ้อย
อ้อยโรงงาน
อ้อยระยะแตกกอมียอดแห้งตาย ดึงหลุดง่าย เรียก "ยอดเหี่ยว" เมื่อผ่าลำต้นพบรูเจาะและตัวหนอนอยู่ภายใน ลำอ้อยหักล้มง่าย น้ำหนักและความหวานลดลง
ดูวิธีสังเกตและจัดการ →หนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด
ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ · ข้าวโพดหวาน
ใบข้าวโพดถูกกัดแหว่งเป็นรูพรุน พบมูลหนอนคล้ายขี้เลื่อยกองอยู่ในยอด เมื่อคลี่ยอดจะพบตัวหนอนมีลายรูปตัว Y หัวกลับที่หัว และมีจุดสีดำ 4 จุดเรียงเป็นสี่เหลี่ยมที่ปล้องท้ายลำตัว
ดูวิธีสังเกตและจัดการ →หนอนหัวดำมะพร้าว
มะพร้าว · ปาล์มน้ำมัน
ใต้ทางใบมีอุโมงค์ที่หนอนสร้างจากเส้นใยผสมมูลและเศษใบ ใบแห้งเป็นสีน้ำตาลไล่จากทางใบล่างขึ้นบน มองไกล ๆ เหมือนต้นมะพร้าวถูกไฟไหม้ ต้นทรุดโทรมและผลผลิตลดลงมาก
ดูวิธีสังเกตและจัดการ →ด้วงแรดมะพร้าว
มะพร้าว · ปาล์มน้ำมัน
ยอดอ่อนถูกเจาะเป็นรู เมื่อใบคลี่ออกจะเห็นรอยขาดเป็นรูปสามเหลี่ยมคล้ายถูกกรรไกรตัด ถ้าเจาะโดนยอดอ่อนมากอาจทำให้ต้นชะงักการเจริญเติบโตหรือตายได้ และแผลที่เจาะยังเปิดทางให้ด้วงงวงและเชื้อโรคเข้าทำลายซ้ำ
ดูวิธีสังเกตและจัดการ →หนอนใยผัก
พืชผัก · คะน้า · กะหล่ำปลี · ผักกาด
ใบผักถูกกัดเป็นรูพรุนเหลือแต่เยื่อใบบาง ๆ คล้ายร่างแห พบตัวหนอนสีเขียวอ่อนขนาดเล็กอยู่ใต้ใบ เมื่อถูกรบกวนจะดิ้นและทิ้งตัวลงโดยมีใยยึดไว้ ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของหนอนชนิดนี้
ดูวิธีสังเกตและจัดการ →เพลี้ยไฟ
พริก · พืชผัก · ไม้ผล · ข้าว
ใบอ่อนและยอดหงิกงอ ขอบใบม้วนขึ้น ผิวใบและผิวผลมีรอยด้านสีเทาเงินคล้ายรอยขูด ดอกร่วง ผลบิดเบี้ยวไม่ได้ขนาด ตัวเพลี้ยไฟมีขนาดเล็กมากต้องเคาะยอดลงบนกระดาษขาวจึงจะเห็น
ดูวิธีสังเกตและจัดการ →ℹ️ ข้อมูลในคู่มือนี้เรียบเรียงจากเอกสารเผยแพร่ของหน่วยงานราชการเพื่อช่วยสังเกตอาการเบื้องต้น ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางวิชาการ และไม่ระบุชนิดหรืออัตราการใช้สารเคมี หากพบการระบาด กรุณาปรึกษาศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน (ศจช.) หรือสำนักงานเกษตรอำเภอในพื้นที่ ซึ่งให้บริการวินิจฉัยฟรีและมีคำแนะนำที่เป็นปัจจุบันที่สุด